REFORM: I Sogndal seier 61 prosent av innbyggjarane ja til kommunesamanslåing, medan i Aurland er 84,1 prosent i mot. Foto: Halvor Farsund Storvik.
REFORM: I Sogndal seier 61 prosent av innbyggjarane ja til kommunesamanslåing, medan i Aurland er 84,1 prosent i mot. Foto: Halvor Farsund Storvik.

– Bortkasta med folkeavstemmingar

Professor meiner fleire av folkeavstemmingane om kommunesamanslåing er utan verdi.

Kommunereform: – Kommunane kunne heller brukt pengane på andre måtar, meiner Asbjørn Røiseland ved Nord universitet.

Les også: Berre ein av fire stemde i Sogndal

Røiseland meiner valdeltakinga i nokre kommunar har vore så låg at resultata er ubrukelege som råd til politikarane. I Narvik deltok til dømes éin av ti i avstemminga.

Valdeltakinga var på 12,6 prosent. Det er den lågaste oppslutnaden blant dei 93 kommunane som så langt har gjennomført avstemming om kommunesamanslåing.

Låg deltaking

– Det er sørgjeleg lågt. Hadde kommunen visst at det ville bli så få, trur eg dei ville brukt pengane på noko anna, seier Asbjørn Røiseland, som er professor i statsvitskap, til NRK.

Les også: Han har teke sitt val: – Forandring fryder!

I 47 av dei 93 kommunane som har halde folkeavstemming, har deltakinga vore under 50 prosent.

Røiseland har ikkje eit klart svar på kor høg valdeltakinga bør vere, for at ho skal vere eit godt råd.

Les også: Tala er klare: Ja i Sogndal, nei i Aurland​

– Men kanskje ein peikepinn kunne vere folkeavstemminga om EU-medlemskap i 1994. Det var ein situasjon der heile landet var engasjert. Då var oppmøtet på 89 prosent. Kanskje det er det maksimale vi kan tenkje oss. Andre har sagt at 50 prosent held som grense. Men noko fagleg svar på det finst ikkje.

Dominoeffekt

No står om lag 70 folkeavstemmingar att rundt om i landet.

– Eg trur vi kjem til å sjå ein dominoeffekt. No har det vore relativt mange folkeavstemmingar som har enda med eit nei. Det gjer at det blir meir normalt å stemme nei. Derfor trur eg delen neistemmer vil auke framover. Det betyr at denne reforma – som ei frivilligheitsreform – kanskje allereie har havarert, seier professor Asbjørn Røiseland.

Til toppen