OMSTRIDD: – Er det då rett av ordføraren å pressa fram prosjektet og til overmål velte den økonomiske risikoen over på resten av bygda?, skriv Wiggo Hustad i dette lesarinnlegget.
OMSTRIDD: – Er det då rett av ordføraren å pressa fram prosjektet og til overmål velte den økonomiske risikoen over på resten av bygda?, skriv Wiggo Hustad i dette lesarinnlegget. (Bilde: Arkiv)

MEININGAR

– Lærdal kommune veltar den økonomiske risikoen over på resten av bygda

Wiggo Hustad, som er næraste nabo til den planlagde bustadblokka på Lærdalsøyri, håpar politikarane i kommunestyret tenkjer seg godt om før dei godkjenner vilkåra for utbyggingsplanane.

Meiningar: Lærdal kommune har gjeve Lærdal Utbygging AS løyve til å reise ei bustadblokk i tre etasjar i Mari-Jakobvegen, nokre meter frå inngangsdøra mi. Den kommunale sakshandsaminga fram mot dette har eg fremja innvendingar mot ved fleire høve.

Fylkesmannen har peika på fleire uheldige sider ved sakshandsaminga, men ikkje tilstrekkeleg til å stoppe prosjektet. Men prosessen har alt vore ille nok til at ein god nabo har flytta. Sakshandsaminga i kommunen og saksframstillinga frå utbyggar har heller ikkje vore prega av eit tydeleg språk, noko ein kunne vente, gitt eigarstrukturen i Lærdal Utbygging AS. 

Eg har altså interesser av at dette prosjektet vert justert, og mine kommentarar her må lesast i lys av dette. Som nabo til tomta har eg ikkje ytra meg negativt til at tomta vert nytta til bustadformål. Det er kjekt om areal vert nytta til beste for auke i folketalet. Ei heller har eg ytra meg negativt til at kapitalistar søker maksimal avkastning på investert kapital, slik dei gjer i denne saka. Det er slikt kapitalistar skal gjere, uansett kva parti dei elles meiner å tilhøyre. Det er nok ein gong kommunen, med ordføraren i spissen, som handlar tvilsamt her, ved å fremje saka om støttekjøp og garanti. 

Det som no skjer er etter mitt syn noko meir og noko anna enn å påføre meg og andre naboar ei påtrengande bustadblokk i eit einebustadsområde. Ein ber innbyggarane i Lærdal om å overta nedsiderisikoen med eit bustadprosjekt. Utbyggaren søkjer kommunen om å kjøpe to av leilegheitene, samt å garantere for ytterlegare to, i tilfelle dei ikkje vert selde innan 1.2.2020. Det står sjølvsagt utbyggar fritt til å søkje kommunen om dette. Men det er ikkje slik at kommunen må gje positivt svar, og om han gjer det, har det konsekvensar på fleire måtar.

I si særs knapp vurdering seier rådmannen mellom anna at: 

  • Det er viktig å behandle utbyggarar likt, og at ein har gått inn med kjøp i tidlegare bustadprosjekt. Det vert ikkje vist til noko prinsippvedtak om slik praksis. Det er altså ein tradisjon for, men ikkje plikt til å gjere støttekjøp. Eg spør: Kva politisk vedtak tilseier at kommunen skal handle slik? Og kva økonomi bør ein kommune ha, om han vil handle slik? Om kommunen skulle følgje likskapsprinsippet, tilseier det at ein maksimalt kan bruke 4,2 mill. kroner til kjøp av to leilegheiter – tilsvarande det dei brukte på Einemomarki. Garanti utover dette bryt klårt med likskapsprinsippet.
  • Vidare seier saksutgreiar: «Kommunen kan gjennom å kjøpe leilegheitene og stille garanti for ytterlegare to leilegheiter, sikre at prosjektet kjem i gang». Her seier rådmannen rett ut at prosjektet avheng av ei slik avtale. Eg les dette som at kommunen tek over risikoen med dette prosjektet. Utbyggar er altså usikker på om han har økonomisk ryggrad til å realisere prosjektet sjølv, og ber oss som innbyggarar overta risikoen med prosjektet. Eg tykkjer det er nokså utruleg at ein kommune med tvilsam økonomi, som sel eigedommar for å frigjere kapital, samstundes overtek risikoen med prosjektet. Kva gjer den same kommunen neste gong ein utbyggar kjem med slike behov, og med tilvising til det same likebehandlingsprinsippet? 
  • Formannskapet sitt krav «om at administrasjonen gjer greie for om ein garanti ligg innafor dei rammer som statsstøtteregelverket set, eventuelt kva ein garanti på marknadsvilkår inneber reint økonomisk», vert svara på med å vedlegge eit langt EU-dokument, og det er uklårt om det er denne typen garanti EU-regelverket ein viser til, rettar seg mot. Kommunelova § 51 om opninga kommunen har til stille å garanti for andre sine økonomiske forpliktingar vert ikkje synt til. Her heiter det mellom anna : «1. Vedtak om å stille kausjon eller annen økonomisk garanti for virksomhet som drives av andre enn kommunen eller fylkeskommunen selv, skal godkjennes av departementet». Unntak frå dette finst, men heller ikkje dei vert gjort greie for. I staden gjer ein ei summarisk vurdering av korvidt garantien ligg innafor rammene i det omtala EU-regelverket. Sakshandsamar ser heller ikkje ut til å vere klar over at same utbyggar har motteke støtte til forprosjektet for bustadblokka. Dette har effekt på vurderinga av om støtta er innafor eller over regelverket sine grenser. 
  • Vidare peiker sakshandsamar på at kommunen kan opptre som bustadspekulant ved å kjøpe no, og eventuelt selje i den opne marknaden ved eit seinare høve. Eg vil tru at både tilsette og folk flest ønskjer ein kommune som opptrer føreseieleg og ikkje som bustadspekulant. 
  • Om kommunestyret likevel skulle fatte vedtak i samsvar med utbyggar sitt ønske, veit vi som skattebetalarar til kommunen ikkje kva kommunen har forplikta seg til. I saksutgreiinga står ikkje noko beløp nemnt. Vi snakkar om bustadeiningar i prisklasse opp mot 4,75 mill NOK (og det er tungt å selje i Lærdal). Ein vil overlate til administrasjonen å utforme avtale, og til ordførar å signere. Vil vi ha det slik, at ein kommune med dårleg råd med opne auge tek over nedsiderisikoen med eit nybygg, medan oppsiderisikoen fullt ut tilfell utbyggar?

Eg vil oppmode medlemmane i kommunestyret om å vurdere dette grundig. Lærdal treng truleg nybygg, men ikkje dette. Prospektet har lege ute eit år. Ei bustadblokk, delvis feilvent og til høg pris, ser ikkje ut til å freiste kjøparar. Er det da rett av ordføraren å pressa fram prosjektet og til overmål velte den økonomiske risikoen over på resten av bygda?

Til toppen