MARKERING: I år er det 40 år sidan dette biletet vart tatt under opninga av Folkevegen til Vetti i 1977. Vegen vert kalla Noregs største dugnadsprosjekt. No håpar ei av eldsjelene at han klarar å lokke royale personar til Årdal i sommar. Foto lånt av Sogelaget.
MARKERING: I år er det 40 år sidan dette biletet vart tatt under opninga av Folkevegen til Vetti i 1977. Vegen vert kalla Noregs største dugnadsprosjekt. No håpar ei av eldsjelene at han klarar å lokke royale personar til Årdal i sommar. Foto lånt av Sogelaget.

Vil feire Folkevegen sine 40 år med besøk frå dronninga

Ei av eldsjelene for Folkevegen håpar å få dronning Sonja til Årdal denne sommaren når ein skal markere at det er 40 år sidan Noregs største dugnadsprosjekt vart opna.

Årdal: Jan B. Paulsen var ein del av arbeidsutvalet som vart nedsett i 1972. Mot alle odds, og med ein enorm støtte frå lokalbefolkninga, greidde dei til slutt å realisere den 4,8 kilometer lange vegen frå Skåri og fram til Vetti. 

– Når eg tenkjer på det no, hadde dette aldri vore mogleg i dag. Det høyrest nesten ut som ei røvarhistorie, seier Paulsen.

PÅDRIVAR: Her ein yngre Jan B. Paulsen, som var ein av pådrivarane for Folkevegen til Vetti. Foto lånt av Sogelaget.
PÅDRIVAR: Her ein yngre Jan B. Paulsen, som var ein av pådrivarane for Folkevegen til Vetti. Foto lånt av Sogelaget.

Han er i gang med planleggjinga av 40-årsjubileet. Han har allereie hatt kontakt med ordførar i kommunen og vidare andre som kan bidra til at Folkevegen får den markeringa han fortener. 

Vil ha friluftsdronninga til Årdal

Då hadde det vore spesielt stas dersom markeringa fekk kongeleg besøk – helst av friluftsdronninga nummer éin.

– Då me var inne i sluttfasen av bygginga av vegen, fekk me tips om at kronprinsesse Sonja var på tur i Jotunheimen. I 1976 kom ho og turfølgjet hennar ned Fleskedalen, gjekk anleggsvegen, før dei vart henta i bil, fortel Paulsen.

– Eg ringte til Skaugum for å høyre korleis turen hadde vore. Eg fekk ikkje snakka med ho, men adjutanten eg snakka med kunne fortelje at ho tykte det var ei mektig og imponerande oppleving. 

For farleg i 1977

Nettopp difor håpar Paulsen no at han får eit ja frå kongehuset i motsetnad til i 1976 då han prøvde å få kong Olav til bygda. Kongehuset tykte det var interessant og spennande, men takka til slutt nei fordi det rett og slett var for stor risiko å frakte kongeparet i hest og kjerre på vegen.

Då 30-årsjubileumet vart markert i 2007, var Liv Signe Navarsete, dåverande samferdsleminister, gjest. Paulsen tenkjer det er naturleg å invitere noverande minister Ketil Solvik-Olsen til Årdal under 40-årsmarkeringa. 

Artikkelen held fram under biletet.

FOR FARLEG: I 1977 vart kong Olav invitert til opninga, men takka nei fordi det var for stor risiko å frakte han på hest og kjerre på vegen. Her frå bygginga av Hellerlibrui. Foto lånt av Sogelaget.
FOR FARLEG: I 1977 vart kong Olav invitert til opninga, men takka nei fordi det var for stor risiko å frakte han på hest og kjerre på vegen. Her frå bygginga av Hellerlibrui. Foto lånt av Sogelaget.

– Eg er slik av natur at eg skrotar ikkje ein idé før eg har sjekka. Anten får du nei, eller så får du ja, seier han og er ikkje i tvil om at dersom ein statsråd eller ei dronning kom besøk, ville det ha løfta markeringa til ei riksnyheit. 

50.000 dugnadstimar

Ideane er no sendt over til dei aktuelle personane i Årdal, mellom anna ordføraren. Ein ting er Paulsen iallfall klar på. Han ønskjer ikkje at markeringa skal samanblandast med andre arrangement. Sett vekk i frå det, ser han føre seg ein blåkopi av markeringa i 2007 med korps, talar og folkemarsj for den som vil. 

Artikkelen held fram under biletet.

ENORM INNSATS: Det vart lagt ned ein enorm innsats frå 1500 bygdefolk for å få vegen i stand. Foto lånt av Sogelaget.
ENORM INNSATS: Det vart lagt ned ein enorm innsats frå 1500 bygdefolk for å få vegen i stand. Foto lånt av Sogelaget.

Fem år og 50.000 dugnadstimar frå 1500 årdøler måtte til for å realisere prosjektet på 70-talet – for ikkje å snakke om alle gåvene frå bedrifter. Den 19. juni 1977 vart vegen opna av tidlegare industriminister og fylkesmann Ingvald Ulveseth. Heile 1250 menneske deltok på markeringa.

«Menneskerulling»

Historiane er det flust av, som då Paulsen sjølv trappa opp i Miljødepartementet og bad om støtte til prosjektet. 20 personar frå administrasjonen møtte han, men dei var skeptiske til om dette prosjektet kvalifiserte til støtte frå deira departementet.

– Eg sa at me kalla det for ein naturveg fordi det skulle vera for gåande og syklande. Dei meinte det var på grensa til det dei kunne gi pengar til. «Viss det er på grensa, og ikkje over, då får eg vel pengar?» svarte eg. Me fekk 80.000 kroner, smiler han.

OPNING: Det var ei storstilt opning med 1250 oppmøtte. Her talar fylkesmann Ingvald Ulveseth til folket. Han hadde æra av å klippe snora. Foto lånt av Sogelaget.
OPNING: Det var ei storstilt opning med 1250 oppmøtte. Her talar fylkesmann Ingvald Ulveseth til folket. Han hadde æra av å klippe snora. Foto lånt av Sogelaget.

I reine pengar kosta prosjektet 290.000 kroner. Då kommunen fekk det overlevert, fulgte ei bankbok på 140.000 kroner. Dei som ikkje var i stand til å drive fysisk arbeid, samla inn pengar.

– For å få folk med var arbeidsutvalet klare på at me måtte gå først i felten. Det var der me var praktisk talt heile tida. Etter kvart kom folk og vart med. Me hadde noko me kalla for «menneskerulling». Vegen var delt opp i soner, så når dei kom, fekk dei tildelt ei sone.

Viktig funksjon i reiselivssatsinga

Vanskelegheitsgraden på arbeidet var enorm. Å gå vegen i dag er dramatisk nok i seg sjølv. Då kan ein berre tenkja seg korleis det var å byggja han. 

Det er ingen tvil om at dei var framsynte. I dag vil vegen ha ein sentral plass i reiselivssatsinga som kommunen no er inne i. 

– Det var tre berebjelkar i prosjektet. Det eine var at det skulle vere ein veg for dei som budde i Vetti. Det andre var å skaffe lettare adkomst for turistane til Jotunheimen frå vest, og det tredje var å gjere Vetti meir tilgjengeleg for årdølene. 

Til toppen